خانه / بانک / اعطای هر گونه سود مازاد بر نرخ تعیین شده، برای صندوق سرمایه گذاری بانکها ممنوع است

اعطای هر گونه سود مازاد بر نرخ تعیین شده، برای صندوق سرمایه گذاری بانکها ممنوع است

صندوق‌های سرمایه‌گذاری را بسیاری از کارشناسان و مدیران بانکی، فرزندان ناخلف نظام بانکی می‌دانند که اگرچه تشکیل شدند تا در بازار سرمایه، مشکل‌گشایش تامین مالی باشند، اما با گذشت زمان، خود به معضلی برای تامین مالی و نظام بانکی کشور تبدیل شده‌اند و شرایط را برای ادامه حیات بانکها به خصوص با مصوبات شورای پول و اعتبار و بخشنامه‌های بانک مرکزی برای کاهش نرخ سود، با مشکلاتی مواجه کردند. البته بانک مرکزی در بخشنامه اخیر خود برای کاهش نرخ سود بانکی، تلاش کرد تا ترمز حرکت بی وقفه این صندوق‌ها را بکشد و شرایط را به گونه‌ای پیش برد که این صندوق‌ها هم، در چارچوب نظام بانکی و دستورالعمل‌های ابلاغی، پا به پای بانکها حرکت کرده و شرایط را برای یک بانکداری آرام و بدون رقابت منفی در حوزه پرداخت نرخ سود سپرده پیش برند.

اما واقعیت آن است که تا پیش از مصوبه بانک مرکزی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری بانکها، سود بالایی می‌دادند و بانک مرکزی نتوانسته بود عایدی لازم را از بخشنامه های خود برای کاهش نرخ سود در این مسیر برداشت کند. البته نکته حائز اهمیت آن است که آن دسته از منابع صندوق ها که در بانک سپرده می‌شود است که اجازه ندارد نرخی بالاتر از نرخ سود بانکی بپردازد، اما به طور قطع، این صندوق‌ها یکسری فعالیت های اقتصادی هم دارند که ممکن است منجر به حصول سود بالاتر شود.

پیمان قربانی، معاون اقتصادی بانک مرکزی، در پاسخ به این سوال که با توجه به راه‌اندازی صندوق‌های سرمایه‌گذاری در بانک‌ها و پرداخت سودهای بالاتر از این طریق به سپرده‌گذاران، اعمال نرخ‌های سود مصوب شورای پول و اعتبار در شبکه بانکی چگونه بوده است، گفت: این مساله به حوزه نظارت برمی‌گردد اما تا جایی که بنده اطلاع دارم میزان رعایت نرخ‌های سود نسبت به گذشته بهتر بوده است. وی تصریح کرد: درخصوص صندوق‌های سرمایه‌گذاری هم طبق بررسی‌های بانک مرکزی برخی صندوق‌ها بیش از نرخ‌های مصوب شورای پول و اعتبار سود سپرده پرداخت می‌کردند که با هشدار بانک مرکزی، نرخ سود این صندوق‌ها اصلاح شده است.

قربانی نرخ سود مطلوب از بُعد اقتصاد کلان را یک تا ۲درصد بالاتر از تورم عنوان کرد و گفت: با توجه به تنگنای مالی امکان نزدیک کردن یک‌باره نرخ سود به تورم در مدت کوتاه وجود ندارد، بنابراین باید به تدریج به این سمت حرکت کنیم.

مسلماً، فضای بانکداری سایه‌ای که اکنون با حضور صندوق‌های سرمایه‌گذاری در کشور به وجود آمده و عملاً منجر به دور زدن مصوبات نرخ سود شورای پول و اعتبار در زمینه نرخ‌های سود شده است، مانعی برای کاهش هزینه‌های تامین مالی در کشور قلمداد می‌شود. در واقع با ورود صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت به سپرده‌گذاری در بانک‌ها و موسسات اعتباری، نه تنها هیچ نفعی برای رفع مشکلات بازار پول و یا تعمیق بازار سرمایه از این محل متصور نیست، بلکه از مسیر اختلال در نرخ‌های سود بازار پول و افزایش تامین مالی بخش‌های مولد اقتصادی موجب لطمه به رشد اقتصادی و اشتغال کشور به‌عنوان یکی از مهمترین دغدغه‌های مقام معظم رهبری و ریاست محترم جمهوری شده است.

در این ارتباط بانک مرکزی با رصد تحولات صورت گرفته در حوزه ورود صندوق‌های مورد بحث به سپرده‌گذاری با نرخ‌های ترجیحی در بانک‌ها و در واکنش به این رویداد ثبات‌زدا، ضمن تلاش برای الزام بانک‌ها برای خروج کامل آنها از فعالیت‌های صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت تا یکسال آینده (موضوع بخشنامه شماره ۶۱۲۷۷‌/۹۶ مورخ ۰۱‌/۰۳‌/۱۳۹۶) و نظارت جدی بر رابطه سپرده‌گذاری میان بانک‌ها و صندوق‌های فوق‌الذکر، اخیراً بخشنامه‌ای هشت‌بندی (شماره ۱۷۳۷۹۳ مورخ ۰۵/۰۶/۱۳۹۶) را به شبکه بانکی کشور ابلاغ کرده است که بر اساس بند ۶ بخشنامه مزبور، بانک‌ها موکداً ملزم به رعایت حداکثر نرخ سود ۱۵ درصدی برای سپرده‌های صندوق‌های مورد بررسی بوده و اعطای هر گونه سود مازاد بر نرخ تعیین شده مزبور ممنوع است.

مهر

720

درباره فرشید سلیمی

دانشجوی دکتری اقتصاد، تحلیلگر مسائل اقتصادی.