خانه / دانشنامه / افزایش سرمایه

افزایش سرمایه

افزایش سرمایه شرکت عبارت است از افزایش اسمی میزان سرمایه ثبت شده شرکت یا به عبارت دیگر افزایش تعداد سهام منتشره توسط شرکتهای سهامی.

یکی از اصطلاحات رایج که در بازار سرمایه با آن سروکار داریم، مفهوم افزایش سرمایه شرکت‌های سهامی و نحوه محاسبه مقدار سهام هر سرمایه گذار پس از این افزایش سرمایه است. در سامانه کدال و اطلاعیه های ناظر بازار بسیار دیده ایم که نماد شرکتی برای افزایش سرمایه متوقف و سپس بازگشایی شده است. شرکت‌ها بنا به دلایل مختلف از جمله نیاز به منابع جهت طرح‌های توسعه‌ای و یا تصحیح ساختار مالی شرکت و … اقدام به افزایش سرمایه می‌کنند. ارزش دارایی سهامداران در زمان بازگشایی سهم بعد از افزایش سرمایه تغییری نمی‌کند و در واقع بر اساس محاسبات تئوریک، ارزش دارایی سهامداران همان ارزش دارایی در روز قبل از افزایش سرمایه باشد

اصولا افزایش سرمایه به پنج طریق امکان پذیر است:

۱-افزایش سرمایه به روش جایزه .

۲-افزایش سرمایه از محل آورده نقدی.

۳-افزایش سرمایه به روش صرف سهام.

۴- افزایش سرمایه از محل سود انباشته

۵-افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی های شرکت

 

افزایش سرمایه به روش جایزه

همانطور که میدانیم،معمولا شرکت ها مقداری از سود سالیانه خود را در حساب اندوخته ذخیره مینمایند و در زمان مقضی با انتقال موجودی این حساب به حساب سرمایه و انتشار اوراق سهام جدید،سرمایه اسمی شرکت را افرایش می دهند و سپس اوراق سهام جدید را به نسبت سهام قبلی بین سهامداران توزیع میکنند.چون در این حالت سهام داران پولی بابت اوراق سهام جدید پرداخت نمی نمیاند،اصطلاحا به آن افزایش سرمایه به روش جایزه می گویند. در این حالت معمولا نسبت کاهش قیمت سهم،پس از افزایش کمی کمتر از،نسبت افزایش سرمایه است.

افزایش سرمایه از محل آورده نقدی

زمانی که شرکت اندوخته ای جهت افزایش سرمایه در اختیار ندارد و جهت ایجاد نقدینگی قصد افزایش سرمایه را داشته باشد،می تواند از این روش برای افزایش سرمایه استفاده کند.(توضیح اینکه گاهی شرکت ها مقداری از مبلغ افزایش سرمایه را بصورت اندوخته دارند.ولی این مقدار برای افزایش مورد نظر کافی نیست،در این حالت شرکت می تواند،از روش اول و دوم همزمان مبلغ افزایش سرمایه را تامین کند.)

در این حالت شرکت به هر سهامدار به نسبت تعداد سهام قبلی امتیازی جهت خرید سهام جدید می دهد که اصطلاحا به آن حق تقدم می گویند.پس از ثبت افزایش به این روش برگه های حق تقدم به درس سهامداران ارسال می گردد.سهامداران پس از دریافت برگه های حق تقدم در صورت تمایل،مبلع اسمی سهام مطعلقه(که تعداد آن در برگه حق تقدم مشخص می شود)،را در مهلت مقرر به حساب شرکت واریز نموده و پس از مدتی (معمولا از یک تا چهار ماه)برگه های سهام جدید به سهامداران داده می شود.

در صورتی که سهامدار به هر علتی،مایل نباشد از امتیاز حق تقدم خویش استفاده کند،می تواند این امتیاز را به دیگری واگذار نماید.برای این کار میبایست با مراجعه به کارگزاری و تکمیل فرم درخواست فروش تقاضای فروش حق تقدم خود را بنماید.

افزایش سرمایه به روش صرف سهام

در این روش،شرکت سهام خود را به مبلغی بیش از قیمت اسمی و از طریق پذیره نویسی به فروش رسانده و تفاوت حاصل از قیمت فروش و قیمت اسمی سهام را،به حساب اندوخته منتقل و یا در ازای آن سهام جدید،به سهامداران قبلی می دهد.یکی از دلایلی که اخیرا این روش نسبت به روش افزایش از طریق آورده بیشتر مورد توجه شرکت ها قرار گرفته،این است که در این روش شرکت مبلغ مورد نظر برای افزایش سرمایه را در مدت کمتری از طریق پذیره نویسی تامین می کند.بر خلاف روش آورده،که معمولا تامین مبلغ افزایش سرمایه تا آخرین روز های پایان مهلت استفاده از حق تقدم و همچنین به فروش رساندن حق تقدم های استفاده نشده،به طور می انجامد.

 

افزایش سرمایه از محل سود انباشته

بخشی از سود سالانه شرکت‌ها در حساب سود انباشته آن‌ها ذخیره می‌شود. سودهایی که در سال‌های گذشته بین سهامداران تقسیم نشده است در جهت جبران و احیاء مخارج مورد نیاز برای سرمایه‌گذاری‌های جدید و سایر عملیات شرکت به کار گرفته شده و عملاً جریان نقدینگی جدیدی به شرکت ورود پیدا نمی‌کند.

 

افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی های شرکت

زمانی که قدرت خرید پول کشورها کم شده و تورم در آن ها افزایش می یابد، شاهد افزایش تغییرات در قیمت نسبی کالا و خدمات هستیم. این امر خصوصا در زمان استفاده از سازوکار چند نرخی بودن ارز، سبب اختلاف شدید میان بهای تمام شده (ارزش تاریخی) دارایی های ثابت و سرمایه گذاری‌های بلند مدت با ارزش های جدید و جاری می شود..  یکی از روش‌هایی است که نقصان و نامربوط بودن اطلاعات را تا حدی رفع می‌کند. قیمتی که در تجدید ارزیابی برای ارزش ثبت شده یک دارایی تعیین می شود، مازاد تجدید ارزیابی نامیده می‌شود. این مازاد محاسبه شده، به عنوان درآمد (عایدی) یا چیزی شبیه آن محسوب نمی‌شود. زیرا این روش (تجدید ارزیابی) فقط منتسب کردن ارزش‌های جدید به دارایی‌های موجود و اتفاقی است و مبنی بر ایجاد درآمد و یا عایدی نیست. در این روش افزایش ارزش دفتری یک دارایی ثابت مشهود که به عنوان یک درآمد غیرعملیاتی تحقق نیافته از محل تجدید ارزیابی و یا افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی خواهد بود، به صورت مستقیم و با نام مازاد تجدید ارزیابی به ثبت می‌رسد. به عنوان بخشی از حقوق صاحبان سرمایه در ترازنامه آمده و در صورت سود و زیان نیز ذکر می‌شود.

 

منابع

  • تالار بورس
  • تبیان
  • ویکی حسابداری

 

 

720

درباره هادی