خانه / کسب و کار / مدیریت کسب و کار / تحلیل / ضرورت ایجاد هاب و مراکز لجستیکی در ایران

ضرورت ایجاد هاب و مراکز لجستیکی در ایران

در کشورهای با درآمد سرانه همسطح، بهبود عملکرد لجستیکی موجب یک درصد رشد بیشتر در تولید ناخالص داخلی (GDP) و دو درصد رشد بیشتر در تجارت شده است. ایران در قسمت زیرساختهای لجستیکی به صورت تفکیکی شرایط تقریباً مناسبی دارد، اما در کل شبکه لجستیک کشور به صورت ترکیبی وضعیت بسیار ضعیفی را نشان می دهد که عمده دلایل این موضوع را می توان کمبود زیرساختهای کارا (همچون مراکز لجستیکی، پایانه‌های حمل و نقل چند وجهی و …)  برای برقراری همبندی بین مؤلفه های مختلف لجستیک و بدتر از آن نحوه بهره برداری از این زیرساخت ها دانست.

در مطالعه صورت گرفته توسط مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، ضرورت بهره برداری هرچه بیشتر از پتانسیلهای فراوان کشور به دلیل موقعیت استراتژیک در منطقه و مزیتهای فراوان لجستیکی و توانمندی تبدیل شدن به یکی از مراکز مهم تجارت منطقه و حتی دنیا مورد بررسی واقع شده است.

پاشنه آشیل لجستیک ایران، ایجاد و توسعه زیرساختهایی است که بتوانند زیرساختهای لجستیکی جدا را به یکدیگر پیوند دهد و امکان برقراری یک جریان بدون انقطاع در تجارت داخلی و خارجی کشور ایجاد کند (برای مثال ایجاد مراکز و هابهای لجستیکی، بنادر خشک، پایانه های حمل و نقل چند وجهی).

کشور ایران با توجه به موقعیت جغرافیایی، گستردگی مساحت کشور، دسترسی به آبهای آزاد، واقع شدن در مسیر کریدورهای ترانزیتی بزرگ و پتانسیلهای بالقوه قادر است هر دو نقش، یعنی هم گذرگاه ترانزیتی مانند ترکیه و هم هاب تجاری مانند امارات را در تجارت بین الملل و منطقه ایفا کند.

چالشهای پیش روی لجستیک در ایران به دو بخش کلی تقسیم می شوند: ۱- چالشهای ساختار کلان مدیریتی، شامل نبود دید کلان و سازوکارهای یکپارچه سیاستگذاری و اجرا در حوزه لجستیک کشور، نبود تعامل مطلوب میان وزارتخانه های متولی و اشکال در ساختار سازمانی همچون ادغام دو وزارتخانه راه و ترابری و مسکن و شهرسازی و در نتیجه کمرنگ شدن نقش متولی حمل و نقل، ۲- چالشهای مؤلفه های حوزه لجستیک، شامل چالشهای زیرساختهای فیزیکی و غیرفیزیکی؛ ازاین رو صنعت لجستیک نیاز به یک نگاه جامع و به هم پیوسته دارد. لذا لزوم تدوین یک نقشه راه جامع که در برگیرنده همه جوانب و درعین حال نگاه پیشرونده در این صنعت داشته باشد وجود دارد. در کشورهای در حال توسعه، دولتها مسئولیت تدوین و اصلاح سیاستهای راهبردی توسعه صنایع لجستیک را برعهده دارند.

با توجه به شرایط موجود کشور، ضروری است دولت در قالب یک برنامه کوتاه مدت نسبت به ایجاد مراکز لجستیکی بنگاههای اقتصادی با هدف کاهش هزینه و تسهیل جابجایی تولیدات، اقدام کند و در قالب یک برنامه بلندمدت با توجه به جایگاه لجستیک در رشد اقتصادی و در جهت تسهیل جریان کالا در کشور نسبت به تدوین سند جامع لجستیکی کشور شامل سند چشم انداز، نقشه توسعه فضایی زیرساختهای فیزیکی و توسعه زیرساختهای غیرفیزیکی لجستیک کشور در افق ۱۴۰۴ همت گمارد.

720

درباره هادی اکرمی، تحلیل گر کسب و کار